Visual Paradigm Desktop | 
Visual Paradigm Online
Diagramy przepływu danych (DFD) to istotne narzędzia do wizualizacji, jak informacje poruszają się przez system. Niezależnie od tego, czy projektujesz nową aplikację, rysujesz schemat procesu biznesowego, czy analizujesz istniejący przepływ pracy, zrozumienie przepływu danych jest kluczowe. Ten przewodnik rozkłada koncepcję DFD na łatwe do zrozumienia części, skupiając się na przejrzystości i zastosowaniach praktycznych.
Diagram przepływu danych to graficzne przedstawienie przepływu danych przez system informacyjny. W przeciwieństwie do schematów blokowych, które skupiają się na logice sterowania i punktach decyzyjnych, DFD skupia się na przepływie danych od źródła wejściowego do docelowego wyjścia. Pomagają one zaangażowanym stronom zrozumieć, jakie dane są potrzebne, skąd pochodzą, jak są przetwarzane i gdzie się kończą.
Wyobraź sobie DFD jako mapę informacji Twojego systemu. Nie pokazuje czasu ani kolejności zdarzeń w sposób liniowy, ale raczej połączenia i przekształcenia danych. Dzięki temu jest szczególnie przydatny dla analityków systemów i programistów w fazie zbierania wymagań.
Aby stworzyć poprawny DFD, musisz zrozumieć cztery podstawowe elementy budowlane. Każdy diagram składa się z tych elementów. Poprawne ich wykorzystanie zapewnia, że diagram wiernie odzwierciedla logikę systemu.
Ważne jest, aby zauważyć, że dane nie mogą po prostu pojawiać się lub zniknąć. Każdy wejściowy przepływ musi skutkować wyjściem lub być zapisany. Ten zasadę nazywa się zasadą zachowania danych.
DFD są hierarchiczne. Zaczynasz od ogólnego widoku i stopniowo rozdrabniasz go na bardziej szczegółowe wizualizacje, gdy to konieczne. Ta technika pozwala zarządzać złożonością, ukrywając szczegóły, dopóki nie są potrzebne.
Diagram kontekstowy to najwyższy poziom abstrakcji. Pokazuje system jako pojedynczy proces oraz jego interakcje z jednostkami zewnętrznymi. W diagramie kontekstowym nie ma magazynów danych. Odpowiada na pytanie: „Jaka jest główna funkcja tego systemu?”
Diagram poziomu 1 rozkłada pojedynczy proces z diagramu kontekstowego na główne podprocesy. To właśnie tutaj zaczynasz dostrzegać strukturę wewnętrzną. Zobaczysz magazyny danych oraz bardziej szczegółowe przepływy danych.
Jeśli proces na diagramie poziomu 1 jest zbyt złożony, możesz rozłożyć go dalej na diagram poziomu 2. Ten proces rozkładania kontynuuje się, aż procesy będą wystarczająco proste do zaimplementowania. Zazwyczaj przestajesz, gdy logika jest wystarczająco jasna, by móc ją przekształcić w kod lub wykonać.
Istnieją dwa główne style rysowania schematów DFD. Choć przedstawiają one te same koncepcje logiczne, symbole różnią się nieco. Wybór odpowiedniej notacji zależy od preferencji zespołu lub standardów branżowych.
| Składnik | Yourdon & DeMarco | Gane & Sarson |
|---|---|---|
| Proces | Prostokąt z zaokrąglonymi rogami | Prostokąt z zaokrąglonymi rogami |
| Magazyn danych | Otwarty prostokąt | Prostokąt z jedną stroną otwartą |
| Zewnętrzny element | Prostokąt | Prostokąt |
| Przepływ danych | Zagięty strzałka | Prosta strzałka |
Obie notacje są poprawne. Kluczem jest spójność. Jeśli Twój zespół używa notacji Gane & Sarson, przestrzegaj jej we wszystkich schematach. Mieszanie notacji może zmylić odbiorców i zatrzeć sens schematu.
Tworzenie schematu DFD to ćwiczenie logiczne. Nie potrzebujesz specjalnych narzędzi, by zacząć, choć oprogramowanie może pomóc w utrzymaniu schematu. Postępuj krok po kroku, aby stworzyć sensowny schemat.
Zdefiniuj granice systemu. Co znajduje się wewnątrz systemu, a co na zewnątrz? To decyduje, które elementy są zewnętrzne, a które procesy są wewnętrzne. Jeśli proces znajduje się poza granicami systemu, jest to element zewnętrzny.
Zacznij od dużego obrazu. Umieść system jako pojedynczą kropkę. Narysuj zewnętrzne elementy, które z nim współpracują. Narysuj główne przepływy danych między nimi. Zapewnia to zrozumienie ogólnych danych wejściowych i wyjściowych przed przejściem do szczegółów.
Weź główny proces z schematu kontekstowego i podziel go na podprocesy. Zadaj sobie pytanie: „Jakie są główne kroki?” Dodaj magazyny danych tam, gdzie informacje są przechowywane między krokami. Upewnij się, że każdy przepływ danych łączy się z procesem lub magazynem.
Sprawdź swoją pracę w stosunku do schematu nadrzędnego. Nazywa się to zrównoważenie. Wejścia i wyjścia rozłożonego procesu muszą odpowiadać wejściom i wyjściom procesu nadrzędnego. Jeśli dodasz nowe wejście na schemacie poziomu 1, musi ono zostać wyjaśnione na schemacie poziomu 0.
Przejrzyj schemat razem z zaangażowanymi stronami. Czy przepływy danych mają sens? Czy etykiety są jasne? Czy istnieje przepływ danych bez docelowego punktu? Schemat ma sens tylko wtedy, gdy jest dokładny i czytelny.
Nawet doświadczeni analitycy popełniają błędy podczas tworzenia schematów przepływu danych. Znajomość typowych błędów może zaoszczędzić Ci czas i zapobiec zamieszaniu w przyszłości.
Wartość schematu przepływu danych przekracza po prostu rysowanie obrazków. Służy on wielu kluczowym funkcjom w cyklu rozwoju oprogramowania.
Schematy przepływu danych zamykają lukę między osobami technicznymi a nietechnicznymi. Diagram jest łatwiejszy do zrozumienia niż dokument specyfikacji technicznej. Użytkownicy biznesowi mogą spojrzeć na schemat DFD i potwierdzić, czy system odpowiada ich oczekiwaniom.
Tworzenie schematu DFD zmusza Cię do zidentyfikowania wszystkich wymagań dotyczących danych. Nie możesz narysować przepływu bez wiedzy, jakie dane się przemieszczają. To pozwala wykryć brakujące wymagania na wczesnym etapie procesu.
W miarę rozwoju systemu schemat DFD pełni funkcję dokumentacji. Nowi programiści mogą spojrzeć na diagram, aby zrozumieć, jak dane przemieszczają się przez aplikację, nie czytając każdej linii kodu.
Błędy logiczne często pojawiają się na diagramie. Jeśli dane wpływają do procesu, ale żaden wynik nie opuszcza go, masz błąd logiczny. Jeśli dane idą do magazynu, ale nigdy z niego nie wychodzą, masz problem z integralnością danych.
Ważne jest rozróżnienie między aspektami logicznymi i fizycznymi Twojego systemu.
Zacznij od schematu DFD logicznego, aby poprawnie uchwycić logikę biznesową. Po weryfikacji logiki stwórz schemat DFD fizyczny, aby kierować programistami.
Tak. Schematy przepływu danych są przydatne dla każdego systemu związanego z przepływem danych. Obejmują one procesy produkcyjne, przepływy administracyjne lub łańcuchy logistyczne.
Nie bezpośrednio. Schematy przepływu danych skupiają się na przepływie danych. Punkty decyzyjne są często sugerowane przez rozgałęzienie przepływów danych, ale nie są głównym celem. Schematy blokowe są lepsze do pokazywania ścieżek logicznych.
Etykiety powinny być krótkie, ale opisowe. Przepływ danych może być oznaczony jako „Zamówienie klienta”, a proces może być oznaczony jako „Weryfikacja zamówienia”. Unikaj nieprecyzyjnych słów takich jak „Dane” lub „Informacje”.
Nie. Schemat encji-związków (ER) skupia się na strukturze danych (tabelach i relacjach). Schemat przepływu danych skupia się na przepływie i przekształcaniu danych (procesach i przepływach).
Schematy przepływu danych to podstawowa umiejętność dla każdego uczestniczącego w projektowaniu lub analizie systemów. Dają one jasny, wizualny język do omawiania skomplikowanych systemów. Opanowując składniki, poziomy i style notacji, możesz tworzyć schematy, które ułatwiają zrozumienie wymagań i prowadzą rozwój.
Pamiętaj, że schemat to narzędzie do myślenia, a nie tylko końcowy produkt. Używaj schematów przepływu danych do eksploracji pomysłów, identyfikacji luk i komunikacji z zespołem. Praktykując, odkryjesz, że wizualizacja przepływu danych stanie się dla Ciebie naturalna.